آیا برای مقایسۀ وزن دو نفر اطّلاع از وزن آنها کافی است؟

یکی از دوستان من 83 کیلوگرم و دیگری 69 کیلوگرم وزن دارند. به نظر شما کدامیک از آنها دارای اضافه وزن بوده و یا حتّی مبتلا به چاقی است؟ همین جا یکی از همکاران معتقد است این اختلافِ 14 کیلوگرمی در وزن نشان می دهد دوست اوّل به مقدار قابل توجّهی چاق تر از نفر دوّم است. به نظرِ او به عنوان دوست بهتر است به او توصیه کنیم وزن خود را کاهش دهد.

اطمینان دارم برای بیشتر ما قابل فهم است که برای مقایسۀ میزان اضافه وزن و چاقی در دو نفر استفاده از وزنِ آنها به تنهایی روش منطقی و مناسبی نیست. شاید اوّلین اِشکالی که در این باره به ذهن خُطور می کند تفاوت افراد از نظر اندازۀ قد باشد. شاید استخوان بندی و جثّه درشت تر در برخی از افراد در برابر استخوان بندی و جثّه کوچک تر در برخی دیگر نکته ای قابل ملاحظه باشد. مشاهدات روزانۀ ما نشان می دهد عمدۀ وزن برخی از افراد مانند ورزشکاران حرفه ای به سبب بدنِ عضلانی آنها است. این در حالی است که اضافه وزن در تعداد بسیار بیشتری از مردم به سبب وجود یک شکم فَربه و انباشته از چربی است.

با این مقدمه چگونه می توان وجود اضافه وزن و چاقی در افراد مختلف را تعیین کرد؟ در کنار سنجش مستقیم وزن چه ملاک و معیارهای دیگری باید در نظر گرفته شود؟ آیا توجّه به وضعیّت ظاهری بدن هر فرد می تواند راهگشا باشد؟ آیا وضعیّت سلامت عمومیِ فرد می تواند نقشی در این میان داشته باشد؟ آیا می توان برآوردی از میزان چربی موجود در بدن هر فرد به دست آورد؟ آیا نظرخواهی از خانواده، دوستان و آشنایان و یا توجۀ به عُرف و پَسند جامعه می تواند ما را در تصمیم گیری یاری کند؟