برای پاسخ به سؤالات و یا توضیح وقایع طبیعتِ پیرامون از چه شیوه ای استفاده می کنیم؟

به طور یقین شما نیز به دَفعات از رسانه های مختلفِ خبری، اخبار متعددی در زمینه های علمی مانند شناسایی یک ژِن جدید، یافتن ارتباط امواج رادیو مغناطیسی با نوعی از سرطان یا اثرات یک مادۀ غذایی بر پیشگیری از نوعی از بیماری و مانند آن را به طور روزانه دریافت می کنید. این کشف ها که به سبب جستجو در پدیده های طبیعی محیط پیرامون ما روی می دهد موضوع “علم” یا به طور دقیق تر و صحیح تر موضوع “علوم طبیعی” یا “علوم تجربی” است. موضوعات سلامت نیز در حوزه علوم تجربی مورد بررسی قرار می گیرند.

به طور کلّی در علوم تجربی و از جمله علوم پزشکی و سلامت برای پاسخ به سؤالات و یا توضیح وقایع طبیعتِ پیرامون از شیوه ای به نام “روش علمی” استفاده می شود. روش علمی با تکیه بر خِرد انسان و بر پایۀ کسب دانش و انجام تجربه استوار شده است. روش علمی به طور ساده دارای سه جزء کلیدیِ مشاهده، ارائۀ فرضیه و انجام آزمایش است. بر خلاف آن چه امروزه برخی افراد در جامعه نشر می دهند روش علمی تعلّق به یک ملت، کشور یا نژاد خاص نداشته و به تدریج و در طول تاریخ به صورت امروزی تکامل یافته است.

ردّ پای روش علمی در گسترده ای از زمان یعنی از پاپیروس های مصری تا آثار فلاسفۀ یونان دیده می شود. دانمشندان مسلمان در دوران طلایی علوم در سرزمین های اسلامی نقش برجسته ای در تکمیل این روش داشته و آزمایشات ابن هِیثم در عبور دادن نور از محیط های مختلف و پایه گذاری قوانین شکست نور را می توان از جمله همین تلاش ها ارزیابی کرد. تعیین قطر کرۀ زمین و ارائه فرضیۀ چرخش زمین به دور محور خود از سوی ابوریحان بیرونی نیز نمونه دیگری از به کار گرفتن روش علمی توسط دانشمندان مسلمان است.