قلیان (Ghalyan-Hookah) از کجا آمده است؟

گفته می شود اوّلین بار قلیان (Ghalyan-Hookah) در حدود چهارصد (400) سال پیش توسط پزشک هندی به نام عرفان شیخ برای استفادۀ جلال الدین محمّد اکبر از شاهان مُغول اختراع شده است. هر چند در این بین از ابوالفتح گیلانی پزشک ایرانی نیز نام برده شده است. حتّی بعید نیست به روایت دیگر منشاء قلیان از دربار صفویه بوده باشد.

به هر صورت بنا بر روایت اوّل به زودی مُغول ها قلیان را در سرزمین های تحت قلمرو خود یعنی هند رایج نموده و استفاده از این محصولِ جدید خیلی زود به ایران، عربستان، ترکیه، سوریه، مصر، لبنان، عراق و افغانستان راه یافت. اوّلین بار قلیان در دهه های 1960 تا 1970 میلادی برای استفاده در رستوران ها و کافه ها توسط بازرگانان از خاور میانه به دنیای غرب وارد شد. ظاهر زیبای این وسیلۀ نوظهور چنین القاء می کرد که به سبب عبور دود از درون آب، قلیان نسبت به سیگار محصول سالم تری باشد.

در دو دهۀ اخیر استعمال قلیان در شرق و غرب، اروپا، آفریقا، کانادا و آمریکا گسترش یافته است. در برخی از کشورهای غربی با اِعمال ممنوعیت در استعمال سیگار مصرف قلیان رشد بی سابقه ای را شاهد بوده است.