مردم در قدیم بیشتر عُمر می کردند یا امروز؟

تجربۀ روزانه نشان می دهد خیلی ها بدون درنگ خواهند گفت: “به طور یقین قدیم تر ها مردم بیشتر عُمر می کردند” چون “غذای سالم می خوردند”، “خیلی بیشتر از ما راه می رفتند”، “هوا خیلی سالم تر از امروز بود” و از همۀ این ها مهم تر این که “هنوز از بیمارستان ها و پزشکان اثری نبود تا کُرور کُرور مردم را به سرای باقی روانه کنند!”.

برای پاسخ به این سؤال بهتر است ابتدا سؤال کنیم قرار است طول عُمر معمول مردم امروز را با طول عُمر معمول مردم در چه عصر و زمانی مقایسه کنیم؟

1. طول عُمر معمول مردم در عصر حضرت نوح علیه السلام

2. طول عُمر معمول مردم ایران در زمان ساسانیان

3. طول عُمر معمول مردم ساکن در اصفهان در عصر شاه عباس صفوی

به نظر من اوّلین تصویری که از طول عُمر مردم در گذشته در ذهن ما نقش می بندد و مبنای قضاوت ما قرار می گیرد هیچکدام از این موارد نیست بلکه احتمال می دهم قضاوت ما بیش از هر چیز بر پایۀ تصویری است که از پدر بزرگ ها و مادر بزرگ های خود داریم. شاید هم در این مواقع بیشتر تصویر برخی از آدم های مُسن که در دوران کودکی توفیق دیدار آنها را داشته ایم برای ما تَداعی می شود. به طور مثال وقتی نگارنده به طول عُمر مردم در قدیم فکر می کنم شاید اوّلین تصویری که به ذهن من می رسد مربوط به پدر بزرگ ها و مادر بزرگ های خودِ من باشد. مناسب است دانسته های خود در مورد طول عمر و وَفات آنها را در یک جدول خلاصه کنم.

فکر می کنم برای تکمیل دقیق ترِ ابتدا باید گذری بر قبرستان کهنِ تخت فولاد و باغ رضوان اصفهان داشته باشم و علاوه بر قرائت فاتحه برای گذشتگان سال های ولادت و فوت را نیز از روی سنگ قبور یادداشت کنم. بد نیست برخی از قبور مجاور را هم بررسی کنم!