غَربالگری (Screening) چیست؟

هر روز مشاهده می شود افراد زیادی برای درخواست آزمایشات مختلف به پزشکان مراجعه می کنند. به عبارت دیگر این افراد علاقۀ زیادی به انجام آزمایشات دوره ای دارند. یعنی حتی اگر به طور کامل احساس سلامت کرده و هیچ شکایتی هم نداشته باشند به پزشک مراجعه می کنند تا انجام آزمایشات مختلفی را از پزشک درخواست کنند.

خیلی از اوقات نیز ممکن است فرد با در دست داشتن یک برگۀ جواب آزمایش شامل مقادیر طبیعی آزمایشات خود به فاصلۀ کوتاهی برای درخواست انجام آزمایشاتِ مجدد و تکراری به پزشک مراجعه کند. اگر از این افراد بپرسید چرا علیرغم احساس سلامت به دنبال انجام آزمایشات مختلف هستید پاسخ آنها بی شباهت به این نخواهد بود که “می خواهم از سلامت خود مطمئن شوم“. در فضای عمومی جامعه نیز تمایل زیادی برای اجرای برنامه های بیماریابی و تشخیص بیماری در مراحل اوّلیه وجود دارد.

در غالب برنامه های غَربالگری (Screening) یا بیماریابی با شناسایی و درمان زودهنگام بیماری ها یا عوامل خطر بیماری (Risk factors) از پیدایش بیماری یا مواجهه با مراحل پیشرفتۀ بیماری پیشگیری می کنیم.

به فرآیند استفاده از برخی آزمون ها و آزمایشات برای شناسایی وجود بیماری در افراد به ظاهر سالم در مقیاس وسیع غَربالگری (Screening) می گویند. به طور معمول آزمون غَربالگری (Screening) بیش از آن که برای تأیید تشخیص یک بیماری به کار رود برای شناسایی حضور یا عدم حضور عوامل خطر بیماری (Risk factors) به کار می رود. برنامه های غَربالگری (Screening) در مورد بیماری هایی به کار گرفته می شود که در صورت عدم تشخیص زود هنگام و به موقع با عواقبی جدّی همراه هستند.

1. ممکن است فرد هیچ مشکل و شکایتی نداشته باشد ولی مبتلا به یک بیماری مخفی و بدون علامت باشد. 2. با کمک برخی آزمایشات و بررسی ها می توان بیماری را قبل از ظهور علائم در مراحل اولیۀ آن تشخیص داد. 3. اقدامات درمانی مناسبی در دسترس ما قرار دارد که امید داریم با تشخیص زودهنگام بیماری و شروع زودتر درمان قبل از اینکه بیماری به یک مرحله جدّی برسد عاقبت بهتری برای بیمار رقم بزنیم.